YAĞDAN TEMİZLEME: yüzeyi yağ ve organik yağlardan oluşan kirlilik, alkali sıcak yağ alma banyolarından sabunlaştırma yolu ile mümkündür genelde firmaların hazır olarak sattıkları hazır tuzlar genel olarak % 10 ile 15 oranında suda eritilir 60 – 70 0C ve 5 – 15 dakika gibi müddetle işleme tabi tutulur.burada en etkin kimyasallar soda, sud kostik ve tri sodyum fosfattır.keza elektrolitik yağ almalarda bu maddelerle birlikte bazı ilave tuzlar kullanmak suretiyle, normal hidrojen gazı miktarı anot da, oksijen gazının iki katı olduğundan gazın temizleme gücü katot da daha fazladır.
BANYOLARDA KAPLAMA: polisaj icap eden parçalarda, polisaj işleminden sonra parçalar bekletilmez parçalarda oluşan yağlı kirliliği almak için yukarıda belirtilen alkali sıcak yağ alma ve elektrikli yağ alma banyosuna tabi tutulur parçalar elektrolite daldırılır ve akım verilir bazı durumlarda parçalar akımlı iken banyoya konur aksi halde metalin yüzeyinde oksit tabakası oluşur.kaplamanın aralıksız ve bekletilmeden devam edilmelidir.
Kaplama banyolarında akım kesilmelerinde kaplanmış ve yarı kaplanmış olan parçalar müteakip yıkama suyunda bekletilmelidir. En son kaplamadan çıkan ürünler demiralize sıcak suda bekletilmelidir işlem sırası aşağıdaki gibidir.
KAPLAMANIN ÜZERİNE ETKİ EDEN FAKTÖRLER: iyi bir elektrolitik kaplama için banyo terkibi, cinsi ve banyoda kullanılan parlatıcı ve parlak taşıyıcı gibi adlarla satılan kimyasallar da önemlidir.
Bu kimyasalların kullanımı ve seçimi çok iyi derecede yapılmalıdır ayrıca kimyasalı tedarik eden firmanın da menşei de oldukça önemli bir yere sahiptir. Örnek vermek gerekir ise bir degussa siyanür ile uzak doğu da üretilen siyanür arasında kalite farkı var ayrıca yeni kurulum yapılan banyolarda demiralize suyun kullanımı bile önemli bir etkendir.
NİKEL SÜLFAT: banyo içersinde nikel iyonlarının büyük bir kısmı nikel sülfat tarafından sağlanır geriye kalan küçük kısım ise nikel klorür tarafından sağlanır tavsiye edilen değerler içerisinde çalışıldığı takdirde yüksek kalite ve yanmanın olmadığı bir kaplama elde edilir. Düşük konsantreli banyolarda düşük miktardaki nikel sülfat oranına karşın yüksek oranda nikel klorür bulunmaktadır düşük nikel sülfat miktarının sonucunda banyo içersindeki düşük nikel metali yüzünden katodun verimi azalacak ve bunun sonucunda ise istenilen kaplama kalınlığını elde emek için daha uzun süreli kaplama yapmak gerekir.
Düşük nikel sülfat miktarının diğer sonucu ise yüksek akım bölgesinde oluşan pittinglerdir. Banyonun değerleri yerine getirildiği zaman bu sorunun kaybolduğu görülür. Bunun yanı sıra banyo içersindeki fazla nikel sülfat miktarı sonucunda dumanlı bir kaplama görülür ilave olarak banyo içersindeki nikel miktarının eksikliği yanma limitini düşürecek, fazlalığı ise katkıların verimini azaltacaktır. Yüksek tuz konsantrelerinde çalışmaların sonucunda seviyelenme özelliğinde azalmalar görülmektedir çalışma tuz aralıkları ortalama olarak belirlenmiştir.
Kolay şekilli parçalarda, avaraj akım yoğunluklarında çalışan banyolarında düşük nikel sülfat değerlerinde çalışmak mümkündür. Bunun yanı sıra kompleks, zor parçalarda yüksek akım yoğunluklarında çalışmak gerektiğinde, yanma problemi görüldüğünde nikel sülfat miktarı arttırılır.
NİKEL KLORÜR: Banyo içersinde nikel iyonlarının balansını sağlar. Nikel sülfata yardımcı olarak nikel iyonlarını tamamlar. Bunun yanı sıra nikel klorür banyonun iletkenliğini, anot çözünürlüğünü, parlatıcı harcanmasına yardımcı olarak kimyasalların çözünmelerini arttırır. Yüksek konsantrasyonlardaki çalışmalarda sünekliliği azaltacağından dolayı kaçınılmalıdır. Düşük konsantrasyonlardaki çalışma sonucunda sarma gücünde azalma görülecektir mümkün olan en yüksek süneklikte çalışabilmek için nikel klor miktarı 50 gr/lt olmalıdır ve parlatıcı sarfiyatından kaçınılmalıdır.
ASİT BORİK: Asit borik banyo solisyonunun pH tamponlayıcısıdır. En belirgin özelliği
* Yüksek akım bölgesindeki pitting ve yanmayı engeller.
* Kaplamanın sünek olmasını sağlar.
* Katodun verimli çalışmasını sağlar.
* Borik asit konsantrasyonu istenilen değerde olduğu zaman, banyonun pH değerinin artışı minimum değerlere düşer diğer açıdan bakıldığında metalik hidroksitlerin kirlilik olarak oluşumunu minimum değerlere düşer ki bu da büyük önem taşımaktadır. Çünkü dikkat edilmediği takdirde, hidroksit iyonları banyoya içersine karışır bunun sonucu yanma ve kırılganlık görülecektir. Yüksek borik asit konsantrasyonundaki çalışmalarda ise eğer değerler çözünme değerlerinin üzerinde ise bunun sonucunda depolanma sonucunda yüzeyde pürüzlülük görülür.
Asit borik’in çözünürlüğü banyo içersindeki diğer malzemelerin konsantrasyonuna bağlı olduğu gibi çalışma sıcaklığına da bağlıdır. Normal koşullarda bu oranı sağlamak zordur. Bu yüzden bazı kaplamacılar bu olayı çözmek için yeni yollar keşfetmişlerdir.
Çalışma tankının köşesine çalışmayı engellemeyecek şekilde asılmış, içersinde borik asit bulunan bir anot torbası kullanılmaktadır. Böylece banyo içersindeki konsantrasyon düştüğü zaman, ilave malzemeler çözülecek ve konsantrasyon doyma noktasına gelecektir.
Eğer banyo konsantrasyonunun değeri yüzey pürüzlülüğü oluşturacak değerlere ulaşırsa, solüsyon içersindeki fazla borik asit miktarını almak için banyo sıcaklığı 390C’ ye kadar soğutulduktan sonra banyo filtre edilir ve borik asit miktarı normal değerlere düşene kadar her hangi bir ilave yapılmadan çalışmaya devam edilir. Sonuç olarak borik asit fazlalığında çökmeler olacağından pitting ve yüzey pürüzlülüğü oluşacaktır. Eksikliğinde ise katot yüzeyinde hidroksit filminden dolayı yanmalara söz konusudur.
SICAKLIK: Sıcaklığın iki karşıt etkisi vardır bir taraftan difüzyonu arttırdığından kristallerin oluşum hızını arttırır ve böylece küçük kristalli yapılar elde edilir. Fakat diğer taraftan katot polarizasyonu azalır ve böylece büyük kristallerin oluşumuna ve bunların büyümesine, ayrıca hidrojen aşırı gerilimi de azalacağından hidrojen çıkışı kolaylaşacak ve kaplama süngerimsi bir yapıda olur. Yüksek sıcaklıklarda çalışma sonucu olarak katkıların verimli çalışması azalır ve yanma limitini arttırır.
pH ETKİSİ: Elektrolitler ya asidik ya da alkalik karakterlerde ve alkali siyanürlerde hazırlanır. Normalde tavsiye edilen p arlığı 4,0 – 4,6 dır.eğer banyo bu değerler arasında ise mükemmel seviyelenme ve araklık elde edilir. Banyodaki katot verimliliği % 92 – 95 anot verimliliği ise % 97 – 99 dur. Üretimdeki bu farklılığın sonucu olarak, banyodaki asiditenin kaynağı olarak düşündüğümüzde kaplama esnasında hidrojen iyonlarının nötürlenmesinden dolayı pH daima artma eğilimindedir.bundan dolayı banyo pH dengesini sağlamak için düzenli olarak belirli aralıklarla sülfürik asit ilave yapılır.
Çok yüksek pH değerlerde çalışma sonucu olarak pürüzlü bir kaplama oluşur bunun nedeni ise metali kirliliklerin, yaklaşık olarak 4,6 nın üzerindeki pH değerlerinde hidroksit olarak çökmelere meyletmesidir. Bu yüzden yüksek pH değerlerinde çalışmanın sonucu olarak kırılgan, gevrek bir kaplama elde edilir. Bu işlemden sonra yapılacak krom kaplamalarda organik katkılarına baskınlığından dolayı krom alma verimi düşer.
Çok yüksek pH değerlerinde çalışmanın sonucunda, solüsyonun çözünmüş metalik safsızlıklara karşı toleransını arttırır bu durum fayda sağlayıcı bir unsur olmasına rağmen, düşük pH değerlerde çalışmanın sonucu olarak parlaklık düşer. Düşük banyo pH sı iki şekilde yükseltilir.
Her hangi bir asit ilave yapılmadan, kaplamanın normal değerlere ulaşıncaya kadar kaplamanın devam ettirilmesi
NİKEL KARBONAT : Nikel karbonatın çözünmesi zor olduğundan dolayı, ancak gerekli ise filtre edilerek ilavesi yapılmalıdır. Hatalı yapılan ilavelerin sonucunda son derece pürüzlü bir yüzey elde edilir. İlave olarak yüksek pH değerlerinde çalışmanın sonucunda yanma, yüzey pürüzlülüğü ve düşük anot çözünürlüğü ortaya çıkar.
PARLATICI LAVELESİ: Kaplamaya parlaklık ve seviyelenme verir eksikliğinde orta akım
yüksek akım yoğunluğu bölgelerine doğru parlaklıkta azalmalar oluşur bununla beraber seviyelenmeyi de azaltır. Yapılacak seviyelenme ilaveler sonucunda çok düşük ilerlemeler kaydedilecektir hiç bir şekilde 0,2 ml/lt den fazla ilaveler bir defa da yapılmamalıdır. Fazlalığı ise metal dağılımını düşürür ve kırılgan bir kaplama oluşumuna yol açar fazlalığı çalışarak alınmalıdır. Uygun pH düşürülmesi ile bu etkiyi azaltmak mümkündür.
TAŞIYICI ve DÜZELTİCİ İLAVESİ: Katkı sisteminin temelini oluşturur. Sünekliliği ve ana parlaklığı sağlar ayrıca elektrolit ve anot arasındaki elektron dengesini sağlayarak kaplamanın daha dolgun olmasında önemli rol üstlenir. Taşıyıcı fazlalığında her hangi bir yan etki yoktur ama düzeltici miktarı banyo içersinde 6 gr/lt yi geçer ise anot torbalarında kristalleşmeler oluşur ve çalışma esnasında pütürlenmeye yol açar taşıyıcı eksikliğinde parlatıcı ilave katkısının dozajlamasında zorluklarla karşılaşılır günlük ilave edilecek düzeltici miktarı ana parlatıcının % 70’i kadardır fazla ilaveler kaplama hızını ve parlaklığını etkiler metalik kirlilik oluşumunu hızlandırır.
NEMLENDİRİ İLAVESİ: Hidrojen gazı çıkışı sırasında oluşan pittingi kontrol altında tutmak için kullanılır saflaştırıcı gibi düşünülmediği gibi deterjan özelliği göstermez taşınma ile banyo içersine girmiş olan yağları emülsüye etme özelliği yoktur
.Çok iyi şekilde ön işlem yapılmış parçalar üzerindeki ele gelme noktacıklar ve çatlamalar nemlendirici eksikliğinden kaynaklaşır ayrıca fazla ilave edilen nemlendirici parça yüzeyinde parlatıcıyı hapsettiğinden dolayı içeri doğru noktacıklaşmaya neden olmaktadır ilaveler kırma testi veya balon testi ile yapılmalıdır fazla ilavelerin aktif karbonlama ile yaklaşık %10’luk bir kısmı uzaklaş
Serhat, İvedik OSB Özanadolu San. Sit, 1455. Sk. No:9, 06560 Yenimahalle/Ankara
info@atechgalvano.com
erdemsevki@gmail.com
+90 542 584 61 53
+90 531 880 31 71
© 2023 Tüm Hakları Saklıdır. Hilkom Yazılım
Bu web sitesi, size en iyi tarama deneyimini sağlamak için çerezleri kullanır.