A-TECH ALKALINE Cu BRITE TYPE alkali bakır kaplama dekoratif ve endüstriyel alanlarda önemli bir uygulama alanına sahiptir. Askı ve dolap kaplama için uygun olup iyi seviyelenme ve duklit kaplama gücüne sahiptir. Girf ve zor parçalarda yüksek girişkenlik ve parlaklığa sahiptir. Hızlı ve verimli bir proses olup sprey ve duman vermez, banyoda meydana gelen kaplama yaklaşık olarak nötür olup bakır ve alaşımları üzerine direct olarak uygulanabilir fakat döküm – çinko bazlı metaller, çelik ve alaşımları kaplanmadan once siyanürlü bakır kaplanması gerekir. 

Siyanürlü çözeltilere göre daha stabil ve kararlı bir çözeltidir. Asitli bakır kaplamaya göre parlaklık verme gücü ve metale işleme daha dolgun ve daha iyidir. A.B.S, A.B.S poli karbonat, poli amid ve diğer polyerter ve farklı plastiklerin kaplanmasında tam parlaklık ve iyi seviyelenme sağlar. Girintili ve zor kısımlarda yeterli kalınlığa üstün dağıtma gücü ile ulaşılır. 

Elektroforming için asitli bakıra göre önemli ölçüde avantajlı yapıya sahiptir. İyi bükme gücü ile kaplamanın aynı yapıda olmasına ve daha sonra makina ile işleme, biçimlendirme işlemi yoksa önemli derecede kalınlık elde edilmesine olanak verir. 

Yüzey sertleştirme işlemi yapılmış çeliklerin kaplanmasında geniş çaplı biçimde kullanılmaktadır. Bu proses ince taneli ve az gözenekli kaplama yapılamsına olanak sağlamaktadır. Dolayısıyla pürüzsüz kaplama ve yüksek sertlik gerektiren hallerde oldukça avantajlı yapıya sahiptir. 

EKİPMALAR

Tank: Poli propilen, PVC veya bunlarla kaplanmış çelik tanklar kullanılmalıdır. Eğer tank yeni ise % 1’ lik sodium hidroksit çözeltisi ile 8 – 12 saat arasında yıkanmalıdır. Sıcaklık 50 – 550 C arasında olmalıdır. Eğer tankın içersinde önceden parlak nikel var ise alkali yıkamasından once suda çözünmüş % 2’ lik sulfuric asit ve aktif karbon ile bir yıkama daha yapılmalıdır. Yıkama çözeltisi filter ile pompalanarak verilmelir. 

Hareket: Hava karıştırması özellikle maksimum akım yoğunluğu uygulandığı zaman önemlidir. Ancak banyo özel uygulamalar için katod hareketli olarak da çalıştırılabilir. Fazla amonyak ilavesinden sakınmak için 30 dakikadan fazla ara veriliyorsa hava karıştırılmasına ara verilmelidir. 

Isıtma: Titanyum, paslanmaz, porselen, teflon gibi ısıtıcılar kullanılabilir. 

Filtrasyon: Sert su ihtiva eden bölgelerde sürekli olarak filtrasyon gereklidir. Periyodik filtrasyon önerilir ve banyo karışımı için ideal olup az organik kirliliklerin meydana geldiği veya bundan şüphelenildiği zaman banyo aktif karbonlu kartuş ile filtre edilir. 

Anotlar: Banyoda genel olarak döküm bakır anot kullanılmalıdır. Alternative olarak oval elektrolitik bakır anot da kullanılabilir. Anot – katod oranı 1/1 oarnında olmalıdır. Anot akım yoğunlu 1,6 – 3 amp/dm2 olmalıdır. Anotlar kesin olarak temiz olmalıdır. Anot yüzeyinde yapışkan film tabakası oluştuğunda anot akım yoğunluğu çok düşer. Anot akım yoğunluğu eğer çok fazla ise banyoda gaz çıkışı meydana gelecektir. Anot torbalarının oval elektrolitik bakır anotlar ile kullanılması tavsiye edilmez. Titanium sepet kullanımında kontrol problemleri meydana gelebilir örneğin anodun çok fazla erimesi gibi eğer böyle bir durum ile karşılaşılırsa krom kirlenmesine benzer üzün üzerinde rastgele matlıklar meydana gelebilir.

BANYO KURULUŞU

A-TECH ALKALINE Cu BRİTE TYPE banyosunu hazırlamak için once kaplama tankının 2/3’ ü saf sui le doldurulur ve 40 – 500 C ye kadar banyo ısıtılır sırası ile gerekli iletkenlik tuzu ilavesi yapılıp banyo iyi bir şekilde karıştırılır ve malzemenin çözünmesi sağlanır. Aynı şekilde gerekli bakır tuzu ilavesi yapılır ve güzel bir şekilde eritilir. Ilave edilecek olan malzemeler yavaş yavaş iritilmelidir çünkü yüksek ilavelerde banyonun sıcaklığının yükselmesine sebep olur. Banyo hazırlamak için yumuşak su kullanılmalıdır. Saf su sadece ilk kuruluş aşamasında gerekli olabilir. Bakır tuzu tamamen çözündüğü zaman banyo soğuk su ile seyreltilmelidir. Banyo sıcaklığı 50 – 550 C ye getirilir. Gerekli amonyak miktarı seyreltilerek istenilen pH aralığına getirinceye kadar ilave edilir. Banyo berraklaşıncaya kadar filter edilir ve çalışır duruma gelir. 

Gerekli olan A-Tech Alkaline Cu brite BR Brightener  ve A-Tech Alkaline Cu brite type Make up miktarı hesaplanarak banyoya ilave edilir yalnız A-Tech Alkaline Cu brite BR Brightener ilavesi 10 katı saf suda seyreltilerek verilmelidir. Banyıo filtre edilmeye devam edilir bir kaç gün sonra olabilecek çökmelere karşın banyo bir kaç gün sonra tekrar filtre edilmeye devam edilmelidir.

İŞLETME PARAMETRELERİ

Bakırın Elektrokimyasal Özellikleri : Bakırın diğer elementlerle birleşerek en dış yörüngesindeki bir veya iki elektronunu kaybettiğini ve çeşitli bileşikler oluşturduğunu görmüştük. Bakırın bir elektronunu kaybederek oluşturduğu bileşikler, cuprous veya bir değerlikli bakır bileşikleri olarak adlandırılır. Bakırın iki elektronunu kaybederek oluşturduğu bileşiklere ise, cupric veya iki değerlikli bakır bileşikleri denir.

(oz –ous– ve ik –ic– soneklerine dikkat edin – Birden fazla değerlik (valans) elektronuna sahip tüm metallerde, “oz” ile biten metal bileşiklerinin birleşme değeri daha düşük, “ik” ile bitenlerin birleşme değerleri daha büyüktür).

Bir değerlikli bakır bileşikleri su içinde çözündüğünde, bakır tuzu iyonize olur ve bir elektron kaybetmiş haldeki bakır iyonları ortaya çıkar, bu iyonlar net olarak bir pozitif (+) yüklüe sahiptirler. İki değerlikli bakır bileşikleri iyonize olduklarında, bunlar iki elektron kaybederler ve net olarak iki pozitif yüklü hale geçerler. +1 değerlikli bakır (Cuprous) iyonunu metalik bakıra geri döndürmek için 1 elektron; +2 değerlikli bakır (Cupric) iyonunu metalik bakır haline geri döndürmek için 2 elektron gerektiğinden dolayı; şurası gayet açıktır ki; +1 değerlikli bakır iyonunun bakıra dönüşmesi için gereken enerji miktarı daha azdır. “Coulomb” ile anlatacak olursak; +1 değerlikli bakır çözeltisi kullanılarak belli ağırlıktaki bakır metalin kaplanması için gereken elektrik enerjisi miktarı, +2 değerlikli bakır çözeltisi kullanılarak yapılara göre yarı yarıya daha azdır.

Bir Faraday’lık elektrik enerjisi (96,500 coulomb) kullanıldığında, %100 katot veriminde +1 değerlikli bakır çözeltisinden 63,54 gr, +2 değerlikli bakır çözeltisinden 31,77 gr. bakır kaplama yapılır. 

Yukarıda tanımlanan durumların % 100 katot verimi esas alınarak hesaplandığı gözardı edilmemelidir. Bakır, elektromotor seride hidrojenin oldukça altında bulunmaktadır. Bundan dolayı, sıradan bir asitli bakır banyosunda, katot verimi % 100’e oldukça yakın bir değerdedir. Başka faktörlerin de etkili olduğu siyanürlü ve başka tipteki alkali banyolarda bu verim % 30 – 40’lara kadar düşmektedir.

Banyo pH değeri pH metre veya pH kağıdı ile belirli aralıklarla ölçülmelidir. Normalde banyo çalışırken pH düşme eğilimindedir. Banyo pH sı % 10’ luk Potasyum Hidroksit ile ayarlanır (1 potasyum hidroksit pH değerini yaklaşık olarak 0,3 birim arttırır). Banyo çalışırken pH değerinin artması geniş anot yüzeyine eşittir. Bu pH yükselmesi de Metalik Bakır miktarının yükselmesine neden olur. pH değeri yükseldiğinde % 10’ luk sülfürik asit çözeltisi ile ayarlanır. Normal çalışmalarda pH değerinin 8,6 dan aşağı düşmesi daha fazla iletkenlik tuzu ilavesi gerektiğine işarettir. Böylece çözelti içersindeki denge pH değerinin gözlenmesiyle de takip edilebilir. Günlük pH değeri gerekli kimyasallar veya amonyak ilavesi yapıldıktan sonra yapılmasıdır.

Askı ve Dolap İçin İşletme Parametreleri 

BANYO BAKIM VE İLAVELER

Parlatıcı ilavelesi :  Banyonun parlatma ve seviyeleme özelliği amonyak ve A-Tech Alkaline Cu brite BR Brightener oranlı eklemeleri ile sağlanır. Parlatıcı ilave edilirken 10 katı seyreltilir ve o şekilde banyoya ilave edilir. Eğer sulandırılmış parlatıcı kullanılmadan önce saklanacaksa saf su ile sulandırılmalı 

Parlatıcı ilaveleri kaplamanın parlaklığını korumak için her uygulamada iki ya da daha fazla olarak 0,12 ml/lt yükseltilmelidir ekstra parlatıcı ihtiyacı açıkça görülebilir ve A-Tech Alkaline Cu brite type BR Brightener ilavesi ile parlaktık hemen geri kazanılır. 

Gereken günlük ilave toplamı çalışma yoğunluğuna bağlıdır. 1.000 amp/saatte tüketilen miktar ortalama 100 – 150 ml dir. Ekstra A-Tech alkaline Cu brite type BR  Brightener  ilavesi genellikle hafta başlarında ve çalışıldığı zamanlarda gereklidir. A-Tech alkaline Cu brite type Make up başlangıçta ve özel durumlarda kullanılır. Normal çalışmalarda kullanılması gerkmez. 

Amonyak İlavesi : Amonyak buharlaşma kayıplarının yerini doldurmak için eklenmelidir. Amonyak varlığı sadece koklama ile hissedilir olmalıdır. Ilave değeri saatte 0,06 ml/lt dir.  

Iletkenlik tuzu ve Bakır ilavesi : iletkenlik tuzu miktarını korumak önemlidir. Aksi takdirde yüksek akım yoğunluklarında yanma düşük akım yoğunluğunda ise matlıkla birlikte parlak kaplama seyirinde bir azalma görülebilir. Bakır ile birleşerek düşen iletkenlik tuzu miktarını diğer etkisi iletkenlikteki azalmasıdır. 

Çünkü bakır ve iletkenlik tuzu ilaveleri biribiri ile bağlantılıdır. Ilaveler aşağıdaki oranlara göre yapılmalıdır. 

Her 1 gr/lt bakır için 2,82 gr/lt iletkenlik tuzu ilave edilmelir.

A-TECH ALKALINE Cu BRITE TYPE HATA FÖYÜ